📢
मराठी माध्यम / इयत्ता ५ / बुद्धिमत्ता चाचणी / सांकेतिक भाषा - अक्षरांसाठी चिन्हांचा वापर
सांकेतिक भाषा - अक्षरांसाठी चिन्हांचा वापर

परिचय

सांकेतिक भाषेत अक्षरांच्या जागी वेगवेगळ्या चिन्हांचा (Symbols) वापर केला जातो. यामध्ये प्रत्येक अक्षरासाठी एक विशिष्ट भौमितिक आकार किंवा चिन्ह निश्चित केलेले असते.

संकल्पना स्पष्टीकरण

जेव्हा शब्दांमधील अक्षरे बदलतात, तेव्हा चिन्हे देखील बदलतात. दोन शब्दांची तुलना करून त्यांतील समान अक्षरांसाठी कोणते समान चिन्ह आले आहे, हे शोधणे महत्त्वाचे असते.

उप-विषय

अक्षरांसाठी चिन्हांचा वापर

या प्रकारात आपण त्रिकोण, वर्तुळ, चौरस किंवा इतर चिन्हांच्या मदतीने अक्षरांचे कोड ओळखतो.

उदाहरणे

उदाहरण 1
जर 'कप' = △ ○ आणि 'कन' = △ □, तर 'क' साठी कोणते चिन्ह आहे?
येथे 'क' हे अक्षर दोन्ही शब्दांत समान आहे. चिन्हांच्या संचामध्ये '△' (त्रिकोण) हे चिन्ह समान आहे.
उत्तर = △

ट्रिक्स आणि शॉर्टकट

* चिन्हांची मांडणी करताना समान चिन्हांना विशिष्ट खुणा करा (उदा. टिक मार्क किंवा गोल).
* जे चिन्ह वारंवार येते, ते सर्वाधिक वेळा येणाऱ्या अक्षराचे असते.

सामान्य चुका

दोन चिन्हे दिसायला सारखी असू शकतात (उदा. वर्तुळ आणि अंडाकृती), ती ओळखताना काळजी घ्या. अक्षराचा क्रम आणि चिन्हाचा क्रम बदललेला असू शकतो.

सराव प्रश्न

सोपे प्रश्न (Easy)

  1. जर 'घर' = ✦ ✶ आणि 'वर' = ✪ ✶, तर 'र' साठी कोणते चिन्ह आहे?
  2. जर 'मान' = ● ▲ आणि 'पान' = ■ ▲, तर 'न' चा संकेत शोधा.
  3. जर 'आबा' = ☀ ☀ आणि 'आटा' = ☀ ☁, तर 'आ' साठी कोणते चिन्ह वापरले आहे?

मध्यम प्रश्न (Medium)

  1. जर 'सगर' = △ ◯ ▢ आणि 'मगर' = star △ ◯, तर 'गर' साठी कोणती चिन्हे येतील?
  2. जर 'नजर' = ✦ ✧ ✶ आणि 'नगर' = ✦ ✪ ✶, तर 'ज' साठी कोणते चिन्ह निश्चित होते?
  3. जर 'पाणी' = ◓ ◒ आणि 'राणी' = ◑ ◒, तर 'णी' साठी कोणते चिन्ह वापरले आहे?

कठीण प्रश्न (Hard)

  1. जर 'कमळ' = ⚔ ⚖ ⚙, 'मका' = ⚖ ⚓ ☁ आणि 'काळ' = ⚔ ⚓ ☁, तर 'क' या अक्षरासाठी कोणते चिन्ह आहे?
  2. जर 'अवन' = ⬚ ⬔ ⬓, 'वनवा' = ⬔ ⬓ ⬔ आणि 'नवा' = ⬓ ⬔, तर 'अ' साठी कोणते चिन्ह उरते?
  3. जर 'भारत' = ☗ ☖ ☙ ☘, 'रयत' = ☖ ⚘ ☘ आणि 'भर' = ☗ ☖ ☙, तर 'त' साठी कोणते चिन्ह येईल?

सारांश

चिन्हांच्या आकारांचे सूक्ष्म निरीक्षण आणि तुलना करणे हेच या प्रश्नांचे उत्तर शोधण्याचे साधन आहे.

जर A = ▲, B = ■, C = ★ असेल, तर CAB = ?

A
    
★▲■
B
    
▲★■
C
    
■▲★
D
    
★■▲
Explaination

जर P = ●, Q = ▼, R = ◆ असेल, तर QPR = ?

A
    
▼●◆
B
    
●▼◆
C
    
◆●▼
D
    
▼◆●
Explaination
Whats New