परिचय
विशेष प्रश्न किंवा महत्त्वपूर्ण प्रश्न हे प्रामुख्याने विद्यार्थ्यांची भावनिक बुद्धिमत्ता आणि निर्णयक्षमता तपासण्यासाठी विचारले जातात. यामध्ये सामाजिक मूल्ये आणि संवेदनशीलता यांचा समावेश असतो.
संकल्पना स्पष्टीकरण
भावनिक बुद्धिमत्ता म्हणजे स्वतःच्या आणि इतरांच्या भावना समजून घेऊन त्यानुसार योग्य कृती करणे. शालेय स्तरावर, विद्यार्थ्यांना दैनंदिन जीवनातील कठीण प्रसंगात कशी मदत करावी हे शिकवणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे.
उप-विषय
भावनिक बुद्धिमत्ता
भावनिक बुद्धिमत्तेमध्ये सहानुभूती, मदत करण्याची वृत्ती आणि जबाबदारीची जाणीव या घटकांचा समावेश होतो.
उदाहरणे
उदाहरण 1
ट्रिक्स आणि शॉर्टकट
अशा प्रश्नांची उत्तरे देताना नेहमी सकारात्मक, मदत करणारा आणि नैतिकदृष्ट्या योग्य असणारा पर्याय निवडावा.
सामान्य चुका
विद्यार्थी अनेकदा स्वार्थी किंवा केवळ स्वतःचा विचार करणारे पर्याय निवडतात, जे चुकीचे ठरतात.
सराव प्रश्न
सोपे प्रश्न (Easy)
- तुमच्या लहान भावाचे खेळणे तुटले आणि तो रडत आहे, तर तुम्ही काय कराल?
- रस्त्याने चालताना एका वृद्धाला रस्ता ओलांडण्यास त्रास होत असल्यास तुमची कृती काय असेल?
- वर्गात तुमच्या मित्राचा डबा घरी विसरला असेल तर तुम्ही काय कराल?
मध्यम प्रश्न (Medium)
- तुमच्या शेजाऱ्यांच्या घरातून धूर येत असल्याचे दिसल्यास तुम्ही प्रथम काय कराल?
- मैदानावर खेळताना तुमच्या प्रतिस्पर्धी संघातील खेळाडूला दुखापत झाली तर तुम्ही काय कराल?
- शाळेच्या बागेतील झाडांना कोणीतरी विनाकारण तोडत असेल तर तुम्ही त्याला कसे थांबवाल?
कठीण प्रश्न (Hard)
- तुमच्या जिवलग मित्राने चूक केली आहे आणि शिक्षक दुसऱ्याला रागावत आहेत, अशा वेळी तुम्ही काय कराल?
- एका महत्त्वाच्या स्पर्धेला जाताना वाटेत अपघात झालेली व्यक्ती दिसली, तर तुम्ही स्पर्धेला प्राधान्य द्याल की मदतीला?
- घरातील मोठी माणसे महत्त्वाच्या विषयावर चर्चा करत असताना तुम्हाला काहीतरी हवे असल्यास तुम्ही तुमची मागणी कशी मांडाल?
सारांश
विशेष प्रश्नांचा सराव केल्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये सामाजिक जाणीव आणि जबाबदार नागरिक बनण्याचे गुण विकसित होतात.