परिचय
नकाशा वाचण्यासाठी आणि योग्य ठिकाणी पोहोचण्यासाठी दिशांची माहिती असणे खूप महत्त्वाचे आहे. मुख्य चार दिशा आणि चार उपदिशा मिळून एकूण 8 दिशा असतात.
संकल्पना स्पष्टीकरण
सूर्याकडे तोंड करून उभे राहिल्यास समोर पूर्व दिशा असते. पाठीमागे पश्चिम, डाव्या हाताला उत्तर आणि उजव्या हाताला दक्षिण दिशा असते.
उप-विषय
नकाशा वाचन (Map Reading)
नकाशावर नेहमी वरची बाजू उत्तर दिशा दर्शवते. यावरून आपण इतर सर्व दिशा ओळखू शकतो.
उदाहरणे
उदाहरण 1
ट्रिक्स आणि शॉर्टकट
उपदिशा लक्षात ठेवण्यासाठी 'North-east (ईशान्य), South-east (आग्नेय), South-west (नैऋत्य), North-west (वायव्य)' हा क्रम घड्याळाच्या काट्याप्रमाणे (clockwise) लक्षात ठेवा.
👉 Simple memory trick:
NE (ईशान्य) → SE (आग्नेय) → SW (नैऋत्य) → NW (वायव्य) (clockwise)
सामान्य चुका
नकाशा वाचन करताना वरची बाजू उत्तर आहे हे विसरल्यास सर्व दिशा चुकीच्या ठरतात.
सराव प्रश्न
सोपे प्रश्न (Easy)
- Which direction is opposite to the North? (उत्तर दिशेच्या विरुद्ध कोणती दिशा असते?)
- Where does the Sun rise? (सूर्य कोठे उगवतो?)
- How many main directions are there? (मुख्य दिशा किती आहेत?)
मध्यम प्रश्न (Medium)
- Which sub-direction lies between North and East? (उत्तर आणि पूर्व यांच्यामध्ये कोणती उपदिशा असते?)
- If you are facing West, which direction is to your right? (जर तुमचे तोंड पश्चिमेला असेल, तर तुमच्या उजव्या बाजूला कोणती दिशा असेल?)
- In which direction does the compass needle always point? (होकायंत्राची सुई नेहमी कोणत्या दिशेला असते?)
कठीण प्रश्न (Hard)
- Identify the direction between South and West. (दक्षिण आणि पश्चिम यांच्यामधील उपदिशा ओळखा.)
- If a map shows an arrow pointing up, which direction does it represent? (जर नकाशामध्ये वरच्या बाजूला बाण असेल, तर ती कोणती दिशा दर्शवते?)
- A boy is walking towards the South-East. Which two main directions is he between? (एक मुलगा आग्नेय दिशेला चालत आहे. तो कोणत्या दोन मुख्य दिशांच्या मध्ये आहे?)
सारांश
आपण 4 मुख्य दिशा (East, West, North, South) आणि 4 उपदिशा (North-East, North-West, South-East, South-West) शिकलो आहोत.