परिचय
संख्याज्ञान हा गणिताचा पाया आहे. इयत्ता चौथीमध्ये आपण पाच अंकी संख्यांची ओळख करून घेणार आहोत. जेव्हा आपण ९,९९९ मध्ये १ मिळवतो, तेव्हा आपल्याला १०,००० ही सर्वात लहान पाच अंकी संख्या मिळते. यालाच आपण 'दशसहस्र' असे म्हणतो.
संकल्पना स्पष्टीकरण
पाच अंकी संख्येमध्ये पाच वेगवेगळी स्थाने असतात. उजवीकडून डावीकडे जाताना ही स्थाने खालीलप्रमाणे बदलतात:
| स्थान | दशसहस्र (T.Th) | हजार (Th) | शतक (H) | दशक (T) | एकक (U) |
|---|---|---|---|---|---|
| अंक | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
उप-विषय
पाच अंकापर्यंतच्या संख्यांचे वाचन व लेखन
पाच अंकी संख्या वाचताना दशसहस्र आणि हजार या स्थानांवरील अंक नेहमी एकत्रितपणे वाचावेत. यामुळे वाचन सुलभ होते.
उदाहरणे
उदाहरण 1: संख्या अक्षरात लिहिणे
उदाहरण 2: संख्या अंकात लिहिणे
ट्रिक्स आणि शॉर्टकट
स्वल्पविरामाचा वापर: संख्या सोपी करण्यासाठी उजवीकडून तीन अंक सोडून स्वल्पविराम द्या. उदाहरणार्थ, 12345 ला 12,345 असे लिहा. आता स्वल्पविरामाच्या डावीकडील संख्या 'हजार' म्हणून वाचा.
सामान्य चुका
विद्यार्थी अनेकदा 40,005 ला 'चार हजार पाच' असे वाचतात. लक्षात ठेवा, पाच अंकी संख्या नेहमी 'दहा हजार' पेक्षा मोठी असते, म्हणून ती 'चाळीस हजार पाच' अशी वाचली पाहिजे.
सराव प्रश्न
सोपे प्रश्न (Easy)
- खालील संख्या अक्षरात लिहा: 20,000
- अंकात लिहा: पन्नास हजार पाचशे.
- 34,567 या संख्येतील '3' कोणत्या स्थानावर आहे?
मध्यम प्रश्न (Medium)
- 7, 2, 0, 5, 1 या अंकांपासून सर्वात लहान पाच अंकी संख्या तयार करा.
- 89,012 या संख्येचा विस्तार करा.
- 'सत्तर हजार सत्तर' ही संख्या अंकात कशी लिहितात?
कठीण प्रश्न (Hard)
- सर्वात मोठ्या पाच अंकी संख्येत 1 मिळवल्यास कोणती संख्या मिळेल?
- दशसहस्र स्थानी 9 आणि एकक स्थानी 0 असलेल्या तीन वेगवेगळ्या संख्या लिहा.
- 45,612 या संख्येतील हजार आणि दशक स्थानाच्या अंकांची अदलाबदल करून नवीन संख्या तयार करा.
सारांश
पाच अंकी संख्या १०,००० ते ९९,९९९ पर्यंत असतात. वाचन करताना हजार आणि दशसहस्र गट एकत्रित वाचणे हा अचूक पद्धतीचा मुख्य नियम आहे.