परिचय
वर्गीकरण म्हणजे दिलेल्या शब्दांच्या समूहातून विशिष्ट गुणधर्मांच्या आधारे वेगळा शब्द ओळखणे किंवा गटात बसणारा शब्द शोधणे होय. बुद्धिमत्ता चाचणीमध्ये हा घटक अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
संकल्पना स्पष्टीकरण
या प्रकारात तुम्हाला शब्दांचा एक संच दिला जातो. या शब्दांमध्ये काहीतरी समान नाते किंवा गुणधर्म असतो. तुम्हाला तो गुणधर्म शोधून 'गटात न बसणारा शब्द' बाहेर काढायचा असतो किंवा दिलेल्या गटात बसणारा नवीन शब्द पर्यायातून निवडायचा असतो.
वर्गीकरण प्रक्रियेत समान गुणधर्म असणारे घटक एकत्र केले जातात आणि विसंगत घटक वेगळा केला जातो.
उप-विषय
वर्गीकरण - शब्दसंग्रह
यात मुख्यत्वे फळे, फुले, प्राणी, पक्षी, रंग, महिने, किंवा समानार्थी-विरुद्धार्थी शब्दांचा समावेश होतो.
उदाहरणे
उदाहरण 1
ट्रिक्स आणि शॉर्टकट
शब्दांमधील संबंध तपासताना प्रथम त्यांचा मुख्य वर्ग (उदा. सर्व प्राणी आहेत का?) तपासा. त्यानंतर उप-वर्ग (उदा. पाळीव की जंगली?) तपासा.
सामान्य चुका
घाईघाईत शब्दांचा अर्थ नीट न समजून घेता उत्तर निवडणे. पर्यायातील सर्व शब्द काळजीपूर्वक वाचा.
सराव प्रश्न
सोपे प्रश्न (Easy)
- गटात न बसणारा शब्द ओळखा: १) वाघ, २) सिंह, ३) चित्ता, ४) गाय.
- विसंगत पद निवडा: १) सोमवार, २) मंगळवार, ३) जानेवारी, ४) बुधवार.
- गटात न बसणारा पर्याय ओळखा: १) डोळे, २) नाक, ३) कान, ४) हात.
मध्यम प्रश्न (Medium)
- गटात न बसणारा शब्द ओळखा: १) तांबे, २) लोखंड, ३) लाकूड, ४) सोने.
- वेगळा शब्द निवडा: १) टेबल, २) खुर्ची, ३) कपाट, ४) लॅपटॉप.
- गटात न बसणारे पद सांगा: १) भारत, २) जपान, ३) आशिया, ४) श्रीलंका.
कठीण प्रश्न (Hard)
- गटात न बसणारा पर्याय निवडा: १) कादंबरी, २) कविता, ३) व्याकरण, ४) नाटक.
- विसंगत पद ओळखा: १) पेन, २) पेन्सिल, ३) खडू, ४) कागद.
- वेगळा शब्द ओळखा: १) पृथ्वी, २) बुध, ३) चंद्र, ४) मंगल.
सारांश
वर्गीकरण करताना शब्दांमधील समान गुणधर्म ओळखणे ही यशाची गुरुकिल्ली आहे.