परिचय
सांकेतिक भाषा म्हणजे एका अक्षरासाठी दुसरे अक्षर वापरून तयार केलेली गुप्त भाषा. यामध्ये मराठी अक्षरांच्या जागी इतर मराठी अक्षरे वापरून कोड तयार केले जातात.
संकल्पना स्पष्टीकरण
जेव्हा दोन किंवा अधिक शब्द दिले जातात, तेव्हा त्यांतील सामायिक (Common) अक्षरे निवडा. त्या शब्दांच्या कोडमध्ये जे अक्षर समान असेल, तेच त्या मूळ अक्षराचा संकेत असतो.
उप-विषय
अक्षरांसाठी अक्षरांचा वापर
या उप-विषयात आपण दिलेल्या शब्दांमधील अक्षरांची तुलना करून योग्य कोड ओळखायला शिकतो.
उदाहरणे
उदाहरण 1
जर 'मगर' या शब्दासाठी 'कचप' आणि 'धरण' या शब्दासाठी 'पलब' असे लिहिले, तर 'र' साठी कोणते अक्षर वापरले आहे?
दोन्ही शब्दांत 'र' हे अक्षर समान आहे. दोन्ही कोडमध्ये 'प' हे अक्षर समान आहे.
उत्तर = प
ट्रिक्स आणि शॉर्टकट
* समान अक्षरे शोधा (Common Letter Method).
* जे अक्षर फक्त एकाच शब्दात येते, त्याचे कोड अक्षरही फक्त एकाच ठिकाणी येते.
सामान्य चुका
अक्षरांचा क्रम आणि कोडचा क्रम नेहमी सारखा नसतो. उदाहरणार्थ, 'दश' = 'कख' असेल तर 'द' साठी 'क' असेलच असे नाही.
सराव प्रश्न
सोपे प्रश्न (Easy)
- जर 'घर' = 'कप' आणि 'खर' = 'चप' असेल, तर 'र' साठी कोणते अक्षर आले आहे?
- जर 'मान' = 'तथ' आणि 'पान' = 'दथ' असेल, तर 'न' चा संकेत ओळखा.
- जर 'आका' = 'मम' आणि 'आबा' = 'मन' असेल, तर 'आ' साठी कोणते अक्षर वापरले आहे?
मध्यम प्रश्न (Medium)
- जर 'सगर' = 'कचप', 'मगर' = 'टचप' आणि 'नमन' = 'टवट' असेल, तर 'ग' साठी कोणते अक्षर येईल?
- जर 'पाणी' = 'सय' आणि 'राणी' = 'लय' असेल, तर 'णी' साठी कोणते अक्षर निश्चित होते?
- जर 'वजन' = 'कखग' आणि 'नजर' = 'गखध' असेल, तर 'ज' आणि 'न' साठी अनुक्रमे कोणते कोड आहेत?
कठीण प्रश्न (Hard)
- जर 'कमळ' = 'अबक', 'मका' = 'बडइ' आणि 'काळ' = 'अडफ' असेल, तर 'क' या अक्षरासाठी कोणता संकेत आहे?
- जर 'अवन' = 'क्षज्ञश्र', 'वनवा' = 'ज्ञश्रज्ञ' आणि 'नवा' = 'ज्ञश्र' असेल, तर 'अ' साठी कोणते अक्षर उरते?
- जर 'भारत' = 'पफबभ', 'रयत' = 'फमभ' आणि 'भर' = 'पफब' असेल, तर 'त' साठी कोणते अक्षर येईल?
सारांश
समान शब्दांमधील समान अक्षरे आणि त्यांचे कोड यांची तुलना करणे हीच सर्वात प्रभावी पद्धत आहे.