आजच्या आधुनिक युगात आपण तंत्रज्ञानाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करतो. संगणक, मोबाईल आणि इंटरनेट वापरताना आपण अनेक इंग्रजी शब्द सहज बोलतो. परंतु, या इंग्रजी शब्दांना मराठीत नेमके काय म्हणतात, हे जाणून घेणे भाषेच्या समृद्धीसाठी आवश्यक आहे. मराठी भाषेत माहिती तंत्रज्ञानाशी संबंधित शब्दांना अतिशय अर्थपूर्ण पर्यायी शब्द आहेत.
| इंग्रजी शब्द (Transliteration) | मराठी पर्यायी शब्द | उदाहरण वाक्य |
|---|---|---|
| कॉम्प्युटर (Computer) | संगणक | मी संगणकावर काम करतो. |
| मोबाईल (Mobile) | दूरध्वनी | माझ्याकडे नवीन मोबाईल आहे. |
| इंटरनेट (Internet) | आंतरजाल | मी आंतरजालावर माहिती शोधली. |
| ई-मेल (Email) | विद्युत पत्र | मी शिक्षकाला विद्युत पत्र पाठवले. |
| पासवर्ड (Password) | गुप्तशब्द | गुप्तशब्द लक्षात ठेवा. |
| फाईल (File) | संचिका | ही संचिका उघडा. |
| फोल्डर (Folder) | संचयिका | सर्व फोटो एका संचयिकेत ठेवा. |
| की-बोर्ड (Keyboard) | अक्षरफलक | अक्षरफलकावर टाईप करा. |
| माऊस (Mouse) | सूचक | सूचक वापरून चित्र निवडा. |
| प्रिंटर (Printer) | मुद्रक | मुद्रकातून पान बाहेर आले. |
| सॉफ्टवेअर (Software) | कार्यक्रम | हे सॉफ्टवेअर उपयुक्त आहे. |
| हार्डवेअर (Hardware) | यंत्रसामग्री | संगणकाचे हार्डवेअर मजबूत आहे. |
| लॉग-इन (Login) | प्रवेश करणे | तुम्ही संकेतस्थळावर प्रवेश करा. |
| लॉग-आउट (Logout) | बाहेर पडणे | काम झाल्यावर बाहेर पडा. |
| अपडेट (Update) | अद्ययावत / सुधारणा | मोबाईलमध्ये नवे अद्ययावत आले. |
दैनंदिन जीवनात वापरले जाणारे इंग्रजी तांत्रिक शब्द आणि त्यांचे मराठी पर्यायी शब्द.
माहिती तंत्रज्ञान म्हणजे 'इन्फॉर्मशन टेकनॉलॉजी '. जेव्हा आपण इंटरनेट वापरतो किंवा बँकेत जातो, तेव्हा आपण 'पासवर्ड ', 'म्यॅसेज ' किंवा 'कॉम्पुटर ' असे शब्द वापरतो. हे शब्द आपल्या दैनंदिन व्यवहाराचा भाग झाले आहेत. मराठी भाषेचा व्यवहारात प्रभावी वापर करण्यासाठी या शब्दांचे मराठी अर्थ समजून घेणे आणि ते प्रत्यक्ष संभाषणात वापरणे महत्त्वाचे आहे.
खाली काही महत्त्वाचे इंग्रजी शब्द आणि त्यांचे मराठी प्रतिशब्द दिले आहेत जे आपण दररोज वापरतो:
टीप: 'लिंक' म्हणजे साखळीची कडी देखील होते, पण इंटरनेटच्या संदर्भात याला 'दुवा' म्हणतात जो दोन गोष्टींना जोडतो.
आपण आज माहिती तंत्रज्ञानातील महत्त्वाच्या इंग्रजी शब्दांचे मराठी अर्थ शिकलो. संगणकाला 'संगणक', इंटरनेटला 'अंतर्जाल' आणि वेबसाईटला 'संकेतस्थळ' म्हणतात. भाषेचा व्यवहारात वापर करताना या शब्दांचा सराव केल्यास आपली मराठी भाषा अधिक प्रगल्भ होईल. नेहमी नवीन तांत्रिक शब्दांचे मराठी पर्याय शोधण्याचा प्रयत्न करा.